การตัดสินใจซื้อหนึ่งครั้งส่งผลมากกว่าราคาที่ปรากฏในใบเสนอราคา ทั้งการใช้งานของฝ่ายผลิต ภาระของฝ่ายซ่อมบำรุง รอบขนส่งของซัพพลายเออร์ และทรัพยากรที่องค์กรต้องใช้ตลอดกระบวนการ ฝ่ายจัดซื้อจึงเป็นอีกหนึ่งจุดเชื่อมสำคัญในการขับเคลื่อน Green Transformation ให้เกิดขึ้นผ่านการทำงานประจำวัน

MEGA Tech ถ่ายทอดมุมมองของคุณปพิชญา ขุนเมือง เจ้าหน้าที่แผนกจัดซื้อ บริษัท ซัมเทค (ประเทศไทย) จำกัด บุคลากรรุ่นใหม่ในสายงาน Procurement หลังเข้าร่วมหลักสูตร Green Transformation for Next-Generation Factory Leaders โดย SIMTEC ซึ่งเปิดโอกาสให้เธอทบทวนบทบาทของตนเอง ตั้งแต่การประสานความต้องการภายในโรงงาน ไปจนถึงการพิจารณาความคุ้มค่าและผลกระทบของการตัดสินใจในภาพที่กว้างขึ้น

จากเรื่องไกลตัว สู่ความเข้าใจในบทบาทของตนเอง

ก่อนเข้าร่วมหลักสูตร คุณปพิชญาเคยได้ยินเรื่อง Green Transformation มาบ้าง แต่ยังไม่เห็นความเชื่อมโยงกับงานจัดซื้ออย่างชัดเจน เมื่อเริ่มเรียนรู้จึงพบว่า การเลือกแหล่งจัดหา การทำงานกับซัพพลายเออร์ และการวางแผนส่งมอบ ล้วนเกี่ยวข้องกับประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรขององค์กร

“ก่อนเริ่มเรียน ยังไม่มีความรู้ด้าน Green Transformation มาก่อน เคยได้ยินมาบ้างแต่รู้สึกว่าเป็นเรื่องไกลตัว พอได้เรียนจึงเริ่มเข้าใจว่าเกี่ยวข้องกับงานจัดซื้อด้วย และเราเองก็สามารถเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนเรื่องนี้ได้ค่ะ”

ที่ผ่านมา การลดต้นทุนในงานจัดซื้อ ให้ความสำคัญกับการเปรียบเทียบราคาจากซัพพลายเออร์หลายราย รวมถึงการพิจารณาราคาซื้อเทียบกับปีก่อน ขณะที่การตรวจสอบผู้ขายครอบคลุมมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับสินค้าที่จัดหา

การอบรมช่วยเพิ่มมิติในการพิจารณาให้กว้างขึ้น เช่น ความถี่ในการสั่งซื้อ ความเหมาะสมของรอบส่งมอบ และโอกาสในการประสานความต้องการจากหลายแผนกเข้าด้วยกัน สิ่งเหล่านี้ทำให้เริ่มมองเห็นว่า Procurement สามารถช่วยปรับปรุงประสิทธิภาพได้ตั้งแต่ขั้นตอนก่อนสินค้าเดินทางมาถึงโรงงาน

ใช้แนวคิด Lean ทบทวนวิธีสั่งซื้อและส่งมอบ

ในเส้นทางการเรียนรู้ SEEN → LEAN → GREEN → CLEAN หัวข้อ Lean เป็นส่วนที่เชื่อมโยงกับงานของตนเองได้ชัดเจน เพราะช่วยให้มองเห็นกิจกรรมที่เกิดขึ้นซ้ำและโอกาสในการจัดกระบวนการให้เหมาะสมขึ้น เช่นการสั่งสินค้าจากซัพพลายเออร์รายเดียวกันโดยหลายแผนก ซึ่งอาจมีความต้องการทยอยเข้ามาคนละช่วงเวลา แม้ผู้ขายบางรายปรับลดความถี่ในการส่งสินค้าแล้ว แต่การรวบรวมความต้องการภายในยังเป็นประเด็นที่สามารถพัฒนาต่อได้

“ตอนนี้เรายังมีการซื้อทยอยเข้ามาเรื่อย ๆ ถ้าหลายแผนกสั่งจากที่เดียวกัน ก็อาจนำมาจัดกลุ่มและวางแผนรอบสั่งซื้อร่วมกันได้ ฝั่งเราจะได้ลดการทำงานซ้ำ ส่วนซัพพลายเออร์ก็ไม่ต้องเข้ามาส่งบ่อยค่ะ”

แนวคิดนี้เป็นสิ่งที่คุณปพิชญาต้องการนำกลับไปหารือกับผู้เกี่ยวข้อง เพื่อพิจารณาความเป็นไปได้ให้สอดคล้องกับความต้องการใช้งานจริง การจัดรอบที่เหมาะสมอาจช่วยลดขั้นตอนประสานงานและเที่ยวขนส่งที่ไม่จำเป็น โดยต้องรักษาความพร้อมของวัตถุดิบและอุปกรณ์สำหรับการผลิตควบคู่กัน

ประเด็นสำคัญจึงอยู่ที่การมองกระบวนการร่วมกัน ทั้งผู้ขอซื้อ ฝ่ายจัดซื้อ และซัพพลายเออร์ เพื่อค้นหาวิธีทำงานที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพให้ทุกฝ่าย

Net Zero Roadmap Plan ฝึกคิดให้รอบด้านก่อนตัดสินใจ

อีกหนึ่งประสบการณ์ที่ช่วยขยายมุมมองคือ Workshop เกม Net Zero Roadmap Plan ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้เรียนทดลองคิดและวางแผนด้วยตนเอง ทำให้เป้าหมาย Net Zero เชื่อมโยงกับสถานการณ์ที่ต้องตัดสินใจอย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น

“Workshop เกม Net Zero Roadmap Plan ทำให้เรื่อง Net Zero ที่ดูค่อนข้างไกลตัว กลายเป็นเรื่องที่เราได้ลองคิดและวางแผนด้วยตัวเองจริง ๆ ทำให้เห็นว่าการตัดสินใจแต่ละครั้งต้องมองให้รอบด้าน ทั้งความคุ้มค่า ระยะเวลาคืนทุน และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับส่วนอื่น ๆ ซึ่งสามารถนำแนวคิดนี้กลับมาปรับใช้กับงาน Procurement ได้โดยตรง”

สิ่งที่ได้รับจากกิจกรรมคือวิธีพิจารณาทางเลือกอย่างเชื่อมโยง การตัดสินใจที่ดูคุ้มค่าในมิติหนึ่งอาจมีเงื่อนไขหรือผลกระทบต่ออีกส่วนหนึ่ง จึงต้องทำความเข้าใจข้อมูลและข้อจำกัดก่อนเลือกแนวทางดำเนินการ

สำหรับงาน Procurement วิธีคิดเช่นนี้ช่วยให้การพิจารณาข้อเสนอครอบคลุมมากขึ้น ทั้งความเหมาะสมกับการใช้งาน ผลตอบแทนที่คาดหวัง ระยะเวลาคืนทุน และความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง การเรียนรู้จึงช่วยเพิ่มพื้นฐานในการพูดคุยกับฝ่ายเทคนิคและผู้มีส่วนตัดสินใจ โดยเชื่อมเรื่องต้นทุนเข้ากับเป้าหมายขององค์กรได้ชัดเจนขึ้น

เชื่อมพื้นฐานวิศวกรรมกับคุณค่าของงาน Procurement

ด้วยพื้นฐานการศึกษาด้านวิศวกรรม เธอมีความรู้ทางเทคนิคเป็นทุนเดิม แต่การทำงานจัดซื้อในแต่ละวันอาจยังไม่ได้เปิดโอกาสให้นำความรู้นั้นมาเชื่อมกับการใช้งานจริงอย่างเต็มที่

คุณปพิชญารับผิดชอบจัดซื้ออะไหล่เครื่องจักรและอุปกรณ์ให้ฝ่ายซ่อมบำรุง รวมถึงอุปกรณ์อย่าง PLC การได้ทดลองใช้งานและเรียนรู้การนำข้อมูลมาแสดงผลบน Dashboard จึงช่วยให้เข้าใจหน้าที่ของอุปกรณ์ที่เคยจัดซื้อได้มากขึ้น  ประสบการณ์ดังกล่าวทำให้มองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ด้านวิศวกรรมกับบทบาทของ Procurement ในมิติที่กว้างกว่าเดิม

“ด้วยพื้นฐานที่เรียนจบด้านวิศวกรรมมา การอบรมครั้งนี้ช่วยให้เชื่อมโยงความรู้และทักษะที่เคยเรียนเข้ากับงานที่ทำอยู่ได้ชัดเจนขึ้น เห็นว่า Procurement เกี่ยวข้องทั้งการวิเคราะห์ข้อมูล การบริหารความเสี่ยง การควบคุมต้นทุน และการตัดสินใจในหลายมิติ ทำให้เข้าใจบทบาทของตัวเองในภาพที่กว้างขึ้น และเห็นคุณค่าของงานที่ทำอยู่มากขึ้น”

ความเข้าใจนี้มีความหมายต่อการทำงานร่วมกับหน่วยงานอื่น เพราะฝ่ายจัดซื้อเป็นจุดประสานระหว่างความต้องการของผู้ใช้งานกับข้อเสนอจากซัพพลายเออร์ เมื่อเข้าใจเหตุผลทางเทคนิคและบริบทการใช้งานมากขึ้น การสอบถามข้อมูลและประสานความต้องการก็มีโอกาสชัดเจนขึ้นตามไปด้วย

เรียนรู้ร่วมกัน เพื่อเชื่อมการทำงานระหว่างแผนก

บริษัทส่งบุคลากรเข้าร่วมหลักสูตรรวม 5 คน จากงาน Procurement, Machining, Production Engineering, Production Planning และ HR ทำให้เกิดโอกาสแลกเปลี่ยนมุมมองระหว่างหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกัน

แต่ละคนอาจเห็นโอกาสปรับปรุงต่างกันตามความรับผิดชอบ ขณะที่การเรียนรู้ร่วมกันช่วยให้เข้าใจเหตุผลและข้อจำกัดของอีกฝ่ายมากขึ้น สำหรับฝ่ายจัดซื้อ ประโยชน์ของ Workshop จึงครอบคลุมทั้งความรู้เรื่องกระบวนการและความเข้าใจเพื่อนร่วมงานที่ต้องประสานกันในแต่ละวัน

ในฐานะบุคลากรรุ่นใหม่ การอบรมยังทำให้เห็นพื้นที่ในการมีส่วนร่วมกับการเปลี่ยนแปลงขององค์กร ผ่านการตั้งคำถามกับกระบวนการที่คุ้นเคย และนำแนวคิดกลับไปหารือกับหัวหน้าและผู้เกี่ยวข้อง

EXCLUSIVE TAKEAWAY

เมื่อ Procurement มองเห็นผลของการตัดสินใจได้รอบด้าน องค์กรก็มีโอกาสสร้างความคุ้มค่าได้มากขึ้น

บทเรียนจากผู้เรียนรุ่นใหม่สะท้อนคุณค่าของ Green Transformation ในการเชื่อมความรู้ทางเทคนิคเข้ากับการตัดสินใจทางธุรกิจ ตั้งแต่การทบทวนรอบสั่งซื้อและส่งมอบ ไปจนถึงการพิจารณาความคุ้มค่า ระยะเวลาคืนทุน และผลกระทบต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

สำหรับผู้นำองค์กร การเปิดโอกาสให้ฝ่ายจัดซื้อเรียนรู้ร่วมกับฝ่ายผลิตและหน่วยงานสนับสนุน ช่วยเพิ่มพื้นฐานความเข้าใจในการทำงานร่วมกัน และเปิดพื้นที่ให้คนรุ่นใหม่เสนอแนวทางปรับปรุงจากงานที่รับผิดชอบ เป็นก้าวสำคัญในการเชื่อมเป้าหมายความยั่งยืนเข้ากับการตัดสินใจประจำวันขององค์กร

คุณปพิชญา ขุนเมือง เจ้าหน้าที่แผนกจัดซื้อ

SAMTECH (THAILAND) CO., LTD.