สำหรับโรงงานที่เดินเครื่องจักรเจ็ดวันต่อสัปดาห์ การรักษาคุณภาพและส่งมอบสินค้าได้ตามกำหนดคือภารกิจสำคัญ แต่ระหว่างที่เครื่องจักรกำลังสร้างผลผลิต พลังงานส่วนหนึ่งอาจสูญเสียไปโดยไม่มีใครมองเห็น การเข้าร่วมหลักสูตร Green Transformation ที่ SIMTEC จึงเปิดมุมมองให้ผู้แทนจากบริษัท Qijing Industry (Thailand) Co., Ltd. อย่าง คุณประทีป วาปิทะ รองผู้จัดการฝ่ายคุณภาพ กลับมาตั้งคำถามใหม่ว่า โรงงานรู้จักการใช้พลังงานของเครื่องจักรดีเพียงใด และข้อมูลที่มีอยู่จะช่วยเปลี่ยนความสูญเสียให้เป็นโอกาสพัฒนาได้อย่างไร
เครื่องจักรทำงานได้อย่างมีเสถียรภาพ ผลิตชิ้นงานได้ตามข้อกำหนด และรองรับคำสั่งซื้ออย่างต่อเนื่อง สิ่งเหล่านี้สะท้อนความพร้อมด้านการผลิตได้เป็นอย่างดีเยี่ยม แต่ยังมีอีกคำถามที่ต้องการข้อมูลมาตอบให้ชัดเจน นั่นคือ เครื่องจักรใช้พลังงานอย่างไรระหว่างการทำงาน และมีต้นทุนส่วนใดที่โรงงานยังมองไม่เห็น
MEGA Tech พูดคุยกับ คุณประทีป วาปีทะ รองผู้จัดการฝ่ายคุณภาพ จาก Qijing Industry (Thailand) Co.,Ltd ซึ่งดำเนินกระบวนการ CNC Machining มีพนักงานกว่า 200 คน และส่งออกผลิตภัณฑ์ทั้งหมดไปยังสหรัฐอเมริกา ทั้งสองท่านร่วมสะท้อนประสบการณ์หลังเข้าร่วมหลักสูตร Green Transformation for Next-Generation Factory Leaders ของสถาบันเทคโนโลยีการผลิตสุมิพล หรือ SIMTEC โดยมีจุดสนใจร่วมกันอยู่ที่การนำข้อมูลมาใช้ให้ลึกขึ้น ทั้งด้านคุณภาพ กระบวนการผลิต และพลังงาน
คุณประทีป วาปิทะ รองผู้จัดการฝ่ายคุณภาพ บริษัท Qijing Industry (Thailand) Co., Ltd.
จากความรู้เฉพาะด้าน สู่การมองเห็นภาพรวมของโรงงาน
ก่อนเข้าร่วมหลักสูตร คุณประทีปมีพื้นฐานและประสบการณ์เกี่ยวกับ IoT รวมถึงเคยเรียนรู้ด้าน CNC กับ SIMTEC มาก่อน แต่ยังไม่เคยเรียนรู้ Green Transformation ในลักษณะที่เชื่อมโยงองค์ประกอบต่าง ๆ เข้าด้วยกันอย่างครบถ้วน
กรอบการเรียนรู้ SEEN → LEAN → GREEN → CLEAN ช่วยให้มองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูล ความสูญเสีย ประสิทธิภาพการผลิต และการใช้ทรัพยากรได้ชัดเจนขึ้น จากเดิมที่อาจพิจารณาปัญหาเป็นรายจุด จึงเริ่มมองต่อได้ว่า สิ่งที่เกิดขึ้นในกระบวนการหนึ่งนั้นส่งผลต่อภาพรวมของโรงงานอย่างไร
ประโยชน์สำคัญของการเรียนจึงอยู่ที่การกลับไปมองหน้างานด้วยคำถามที่ลึกกว่าเดิม โรงงานเก็บข้อมูลอะไรอยู่แล้ว ข้อมูลใดยังขาดหาย และต้องเชื่อมโยงข้อมูลอย่างไรจึงจะช่วยให้ค้นหาสาเหตุของปัญหาและเลือกแนวทางปรับปรุงได้ตรงจุด
ต่อยอดจาก Dashboard คุณภาพ สู่ข้อมูลพลังงาน
บริษัทมีการใช้ข้อมูลติดตามคุณภาพในกระบวนการผลิตอยู่แล้ว โดยบางส่วนสามารถติดตามได้แบบเรียลไทม์ เช่น การควบคุมกระบวนการเชิงสถิติหรือ SPC ซึ่งช่วยให้ทีมงานเห็นแนวโน้มความเสถียรของคุณลักษณะสำคัญที่ลูกค้ากำหนด
เมื่อพบความผิดปกติ ข้อมูลเหล่านี้จะเป็นจุดตั้งต้นในการวิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ทั้งคน เครื่องจักร วัตถุดิบ และวิธีการทำงาน เพื่อค้นหาสาเหตุและแก้ไขปัญหาต่อไป
อย่างไรก็ตาม การเรียนที่ SIMTEC ทำให้เห็นโอกาสที่จะขยายการใช้ Dashboard ให้ครอบคลุมมากกว่าคุณภาพของชิ้นงาน โดยเชื่อมข้อมูลกระบวนการผลิตเข้ากับการใช้พลังงานของเครื่องจักร
จากเดิมที่รู้ว่าเครื่องจักรทำงานได้เสถียรเพียงใด จึงเริ่มมองต่อไปถึงปริมาณพลังงานที่ใช้ในแต่ละช่วง ช่วงเวลาที่เกิดการใช้พลังงานสูง และความผิดปกติที่อาจสร้างต้นทุนเพิ่มเติมให้โรงงาน
การเห็นข้อมูลทั้งสองด้านร่วมกันจะช่วยให้การปรับปรุงมีรายละเอียดมากขึ้น เพราะเครื่องจักรที่ผลิตชิ้นงานได้ตามมาตรฐาน อาจยังมีโอกาสปรับลดการใช้พลังงานในบางช่วงของการทำงานได้อีก
เปลี่ยนข้อมูลที่เก็บไว้ ให้ช่วยตัดสินใจได้จริง
อีกประเด็นที่ให้ความสำคัญ คือการนำข้อมูลเดิมของโรงงานมาใช้ประโยชน์ให้มากขึ้น โดยเฉพาะข้อมูลที่ยังบันทึกอยู่บนกระดาษ หรือจัดเก็บเป็นไฟล์อิเล็กทรอนิกส์แต่ยังไม่ได้เชื่อมโยงเพื่อวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ
สิ่งที่ต้องการนำกลับไปต่อยอดจึงไม่ใช่เพียงการสร้าง Dashboard เพิ่มขึ้นอีกหนึ่งหน้าจอ แต่เป็นการทบทวนว่า ข้อมูลใดจำเป็นต่อการทำความเข้าใจปัญหา และควรนำเสนออย่างไรให้ผู้ปฏิบัติงาน ผู้จัดการ และผู้บริหารใช้ประกอบการตัดสินใจได้
เมื่อข้อมูลหน้างานถูกสรุปอย่างเหมาะสม ผู้บริหารจะเห็นประเด็นที่ควรให้ความสำคัญได้ชัดขึ้น ขณะเดียวกัน ทีมงานก็สามารถรับข้อเสนอแนะกลับมาปรับปรุงวิธีเก็บข้อมูลให้ตอบโจทย์ได้มากขึ้นด้วย
Dashboard จึงมีคุณค่าเมื่อช่วยให้ทีมงานรู้ว่า ปัญหาเกิดขึ้นตรงไหน ต้องตรวจสอบอะไรเพิ่มเติม และควรเริ่มแก้ไขจากจุดใด
ความสูญเสียที่ไม่เคยวัด อาจอยู่ข้างเครื่องจักรทุกวัน
สำหรับโรงงานที่เดินเครื่องจักรต่อเนื่องทั้งกลางวันและกลางคืน เรื่องพลังงานเป็นประเด็นที่สามารถเริ่มนำความรู้กลับไปประยุกต์ใช้ได้ค่อนข้างเร็ว
ตัวอย่างจากการเรียนที่ทำให้กลับมาทบทวนหน้างาน ได้แก่ การรั่วไหลของระบบลม และการใช้ไฟฟ้าของเครื่องจักรในช่วงต่าง ๆ ซึ่งที่ผ่านมาอาจยังไม่ได้ตรวจวัดอย่างละเอียดเพียงพอ
ประเด็นเหล่านี้ทำให้เกิดคำถามว่า มีความสูญเสียใดเกิดขึ้นซ้ำทุกวัน แต่โรงงานยังไม่ทราบขนาดของปัญหา เพราะไม่มีข้อมูลแสดงให้เห็นอย่างชัดเจน
คุณประทีป มองว่า การติดตั้งอุปกรณ์ตรวจวัดและนำข้อมูลขึ้นแสดงผลจะช่วยให้ประเมินปัญหาได้เป็นรูปธรรมมากขึ้น จากการรับรู้เพียงว่าอาจมีพลังงานสูญเสีย ไปสู่การระบุจุดที่ควรตรวจสอบและประเมินผลกระทบด้านต้นทุน
อย่างไรก็ตาม นี่เป็นแนวทางที่ตั้งใจนำกลับไปพัฒนาหลังการอบรม โดยยังต้องตรวจวัดข้อมูลจริงก่อนจึงจะสรุปขนาดความสูญเสียหรือผลประหยัดที่เกิดขึ้นได้
เริ่มจากโจทย์หน้างาน แล้วออกแบบระบบให้ตอบโจทย์
แนวทางที่สนใจคือการหารือกับผู้สอนและทีม SIMTEC เพิ่มเติม ทั้งเรื่องอุปกรณ์ตรวจวัด การสาธิตการใช้งาน และการออกแบบ Dashboard ให้เหมาะกับบริบทของโรงงาน
คำถามสำคัญจึงอยู่ที่ว่า ควรต่อยอดระบบเดิมหรือพัฒนาส่วนใหม่ และข้อมูลพลังงานใดจะช่วยให้ทีมงานเห็นปัญหาได้ชัดเจนที่สุด
ประสบการณ์จากหลักสูตรช่วยให้การพูดคุยเรื่องเทคโนโลยีมีทิศทางมากขึ้น เพราะผู้เรียนเริ่มระบุได้ว่าอยากเห็นข้อมูลอะไร ต้องการแก้ปัญหาส่วนใด และจะนำผลที่ได้ไปใช้ประกอบการปรับปรุงอย่างไร
การมองเห็นความสูญเสียเป็นพื้นฐานสำคัญของการเดินต่อไปสู่ GREEN และ CLEAN หากยังไม่เข้าใจว่าโรงงานใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างไร การกำหนดแนวทางพัฒนาก็อาจขาดข้อมูลรองรับที่เพียงพอ
เตรียมความพร้อมด้านความยั่งยืน ผ่านการเข้าใจกระบวนการของตนเอง
ในฐานะผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ส่งออก 100% ไปยังสหรัฐอเมริกา บริษัท Qijing Industry (Thailand) Co.,Ltd ให้ความสำคัญกับข้อกำหนดด้านคุณภาพของลูกค้าอย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกัน ลูกค้าก็เริ่มให้ความสำคัญกับประเด็นความยั่งยืนและ ESG มากขึ้น
แม้บริษัทยังไม่ได้รับข้อกำหนดเป้าหมายการลดคาร์บอนที่ชัดเจนในปัจจุบัน แต่คาดว่าลูกค้าในสหรัฐอเมริกาจะมีข้อกำหนดที่ชัดเจนยิ่งขึ้นราวไตรมาสที่ 3 ของปี 2027 ซึ่งเป็นเวลาที่ต้องเตรียมความพร้อมอย่างจริงจัง
การเข้าใจการใช้พลังงาน ค้นหาความสูญเสีย และจัดเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ จึงเป็นทั้งโอกาสปรับปรุงต้นทุนในปัจจุบัน และพื้นฐานสำหรับรองรับความต้องการด้านความยั่งยืนในอนาคต
EXCLUSIVE TAKEAWAY |
วัดให้เห็น เข้าใจให้ชัด ปรับปรุงให้ตรงจุด
Green Transformation ช่วยต่อยอดข้อมูลคุณภาพสู่ข้อมูลพลังงาน เปลี่ยนความสูญเสียที่เคยเป็นข้อสงสัยให้เป็นโจทย์ที่ตรวจวัดและปรับปรุงได้จริง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุน และสร้างฐานการผลิตที่ยั่งยืน
คุณประทีป วาปีทะ รองผู้จัดการฝ่ายคุณภาพ
Qijing Industry (Thailand) Co., Ltd.
