ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ยุคแห่งการปฏิวัติโครงสร้างพื้นฐานครั้งประวัติศาสตร์ ซึ่งจะยิ่งตอกย้ำจุดยืนของประเทศในฐานะศูนย์กลางด้านการค้าและการผลิตที่ทรงอิทธิพลที่สุดของภูมิภาค ขุมพลังสำคัญที่ขับเคลื่อนวิสัยทัศน์นี้คือแผนแม่บทการพัฒนาปี 2025-2026 ที่ทะเยอทะยานของรัฐบาลเตรียมอัดฉีดเม็ดเงินมหาศาลกว่า 2.53 แสนล้านบาท (ราว 7.49 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพื่อเนรมิต 287 โครงการยุทธศาสตร์ด้านการคมนาคม โลจิสติกส์ และการเชื่อมต่อให้เกิดขึ้นจริง ภายใต้การนำของกระทรวงคมนาคม แผนรุกระดับชาตินี้ครอบคลุมถึง 223 โครงการพลิกโฉมประเทศมูลค่า 1.36 แสนล้านบาทในปี 2025 และสานต่อความยิ่งใหญ่ด้วยอีก 64 อภิมหาโปรเจกต์มูลค่า 1.16 แสนล้านบาทในปี 2026 การทุ่มทุนสร้างในสเกลระดับนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่การสร้างถนนหรือรางรถไฟ แต่คือการประกาศจุดยืนอันแน่วแน่ในการอุดช่องโหว่ด้านโครงสร้างพื้นฐานมูลค่าแสนล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2040 ตามที่ Global Infrastructure Hub ได้ประเมินไว้ พร้อมทั้งการันตีขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยให้แข็งแกร่งทัดเทียมเวทีโลกไปอีกหลายทศวรรษ
หัวใจสำคัญของวิสัยทัศน์อันยิ่งใหญ่ของไทย คือแผนแม่บทด้านโครงสร้างพื้นฐานที่บูรณาการการคมนาคมขนส่ง 5 ภาคส่วนหลักเข้าไว้ด้วยกันอย่างสมบูรณ์แบบ เริ่มจากการยกระดับโครงข่ายถนนผ่าน 50 โครงการสำคัญ เช่น ส่วนต่อขยายทางด่วนฉลองรัชและถนนวงแหวนรอบนอกกรุงเทพฯ ฝั่งตะวันตก (M9) ซึ่งมุ่งแก้ปัญหาจราจรในเมืองเศรษฐกิจและเมืองท่องเที่ยวหลักอย่างภูเก็ตและเชียงใหม่โดยเฉพาะ ขณะที่ระบบรางถือเป็นพระเอกของงานด้วย 69 โครงการพลิกโฉมประเทศ โดยมีไฮไลต์อยู่ที่รถไฟความเร็วสูงไทย-จีน เฟส 2 (นครราชสีมา-หนองคาย) ที่จะช่วยร่นเวลาการเดินทางทั่วทั้งภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงได้อย่างมหาศาล ทางด้านการขนส่งทางน้ำก็เดินหน้า 26 โครงการยุทธศาสตร์ นำโดยการขยายท่าเรือแหลมฉบัง เฟส 3 ซึ่งเป็นประตูการค้าทางทะเลที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ ที่มียอดขนถ่ายตู้สินค้าพุ่งสูงถึง 9.46 ล้านทีอียูในปีงบประมาณ 2024 จากเดิม 8.67 ล้านทีอียูในปี 2023 ส่วนภาคการบินก็เตรียมติดปีกด้วย 37 โครงการขยายขีดความสามารถของสนามบินเชียงใหม่ ภูเก็ต และสุวรรณภูมิ โดยเฉพาะการสร้างอาคารผู้โดยสารหลังใหม่ทางทิศใต้ (South Terminal) เพื่อรองรับคลื่นนักเดินทางที่หลั่งไหลเข้ามาอย่างล้นหลาม การผสานรูปแบบการขนส่งที่ครอบคลุมทุกมิตินี้ จะสร้างการเชื่อมต่อที่ไร้รอยต่อ ช่วยหั่นต้นทุนด้านโลจิสติกส์ได้อย่างเป็นรูปธรรม และตอกย้ำภาพลักษณ์ของประเทศไทยในฐานะจุดหมายปลายทางชั้นเลิศสำหรับการตั้งฐานการผลิตระดับโลก
โครงการระเบียงเขตเศรษฐกิจภาคตะวันออก (EEC) ได้ผงาดขึ้นเป็นเพชรเม็ดงามแห่งการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) ของไทยอย่างแท้จริง โดยสามารถกวาดเม็ดเงินลงทุนไปได้สูงถึง 6.6 แสนล้านบาท (ราว 1.8 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ) ในช่วงครึ่งแรกของปี 2025 เพียงช่วงเดียว ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนถึง 62% ของยอดขอรับการส่งเสริมการลงทุนทั้งประเทศ และเติบโตแบบก้าวกระโดดถึง 43% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2024 ขุมพลังทางเศรษฐกิจขนาด 8.125 ล้านไร่ ที่ครอบคลุมพื้นที่ทำเลทองอย่าง ชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทราแห่งนี้ ดึงดูดเม็ดเงินลงทุนสะสมไปแล้วกว่า 1.35 ล้านล้านบาทนับตั้งแต่เริ่มโครงการ โดยมุ่งเป้าเจาะจงไปที่ 12 อุตสาหกรรมแห่งอนาคต เช่น ยานยนต์สมัยใหม่ อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ และวิทยาการหุ่นยนต์ โครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่ยังคงพัฒนาอย่างรวดเร็วเพื่อรองรับความต้องการระดับโลก โดยในเดือนมิถุนายน 2025 ธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB) ได้อนุมัติเงินกู้มูลค่า 68.74 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อเร่งสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่ทนทานต่อสภาพภูมิอากาศเชื่อมต่อตรงสู่สนามบินนานาชาติอู่ตะเภา ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของยุทธศาสตร์ศูนย์กลางการบินของ EEC ด้วยความพร้อมของนิคมอุตสาหกรรมชั้นนำกว่า 40 แห่ง ท่าเรือระดับโลก และกฎระเบียบที่เอื้อต่อการลงทุนขั้นสุด ทั้งสิทธิประโยชน์ยกเว้นภาษีระยะยาวและการอนุมัติใบอนุญาตทำงานแบบฟาสต์แทร็ก EEC จึงมอบระบบนิเวศที่เชื่อมโยงกันอย่างสมบูรณ์แบบ ไร้รอยต่อ และพร้อมตอบโจทย์ผู้บริหารภาคการผลิตได้อย่างเหนือชั้น ไม่แพ้ฐานการลงทุนใดในเอเชีย
ภาคโลจิสติกส์ของไทยไม่ได้เพียงแค่เติบโต แต่กำลังก้าวกระโดด ด้วยมูลค่าตลาดที่สูงถึง 5.338 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2025 และคาดการณ์ว่าจะทะยานขึ้นแตะ 7.219 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2030 ซึ่งคิดเป็นการเติบโตเฉลี่ยถึง 6.22% ต่อปี ความร้อนแรงนี้สะท้อนให้เห็นชัดเจนจากการที่ไทยขยับขึ้นไปครองอันดับ 9 ของโลกในการจัดอันดับ Agility Emerging Markets Logistics Index ประจำปี 2025 โดยมีแรงขับเคลื่อนสำคัญจากยุทธศาสตร์ ‘China + N’ ที่ธุรกิจทั่วโลกต่างหันมากระจายความเสี่ยง เพื่อสร้างความแข็งแกร่งให้กับห่วงโซ่อุปทานและลดการพึ่งพาเพียงประเทศเดียว ยักษ์ใหญ่ในวงการต่างก็กำลังขยับตัวรับเทรนด์นี้ เห็นได้จากการที่ FedEx ทุ่มขยายศูนย์ปฏิบัติการที่แหลมฉบังเมื่อช่วงต้นปี 2025 จนมีศักยภาพคัดแยกพัสดุได้ถึง 3,000 ชิ้นต่อชั่วโมง เพื่อรองรับการจัดส่งด่วนมหาศาลระหว่างเอเชียแปซิฟิกและยุโรป ในขณะเดียวกัน การท่าเรือแห่งประเทศไทยก็กางแผนรุกพัฒนาการขนส่งทางน้ำแบบครบวงจร โดยเดินหน้าสำรวจเส้นทางน้ำกว่า 360 กิโลเมตร ครอบคลุมแม่น้ำน่าน แม่น้ำแม่ลาว และแม่น้ำกก เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการขนส่งสินค้าให้คล่องตัวสูงสุด สำหรับผู้บริหารระดับสูงในภาคการผลิตแล้ว ภาพรวมทั้งหมดนี้คือการตอกย้ำถึงผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม นั่นคือการนำสินค้าออกสู่ตลาดได้ไวขึ้น ต้นทุนโลจิสติกส์ที่ถูกลง และระบบห่วงโซ่อุปทานที่มั่นคงพร้อมรับมือกับทุกความท้าทายระดับโลกได้อย่างไร้รอยต่อ
ด้วยทำเลที่ตั้งอันโดดเด่น ณ ใจกลางภูมิภาคอาเซียน ประเทศไทยถือเป็นกุญแจสำคัญที่ปลดล็อกโอกาสสู่ตลาดขนาดมหึมาที่มีผู้บริโภคกว่า 680 ล้านคน และมีผลิตภัณฑ์มวลรวม (GDP) ตามอำนาจซื้อสูงถึง 13.152 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ความได้เปรียบทางยุทธศาสตร์นี้ยิ่งทวีความแข็งแกร่งขึ้นผ่านความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (RCEP) ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2022 และได้สร้างกลุ่มการค้าที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยเชื่อมโยงอาเซียนเข้ากับมหาอำนาจทางเศรษฐกิจอย่างจีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ ผลลัพธ์ที่ได้นั้นชัดเจนอย่างยิ่ง โดยในปี 2024 การค้ากับกลุ่มประเทศ RCEP ครองสัดส่วนถึง 57.3% ของการส่งออก และ 61.2% ของการนำเข้าทั้งหมดของไทย ยิ่งไปกว่านั้น รัฐบาลไทยยังเดินหน้าขยายพรมแดนการค้าอย่างไม่หยุดยั้งผ่านการเจรจาข้อตกลงการค้าเสรี (FTA) ใหม่อีกถึง 11 ฉบับ ซึ่งรวมถึงตลาดสำคัญอย่างสหภาพยุโรปและแคนาดา ในขณะเดียวกัน เศรษฐกิจดิจิทัลของภูมิภาคก็กำลังเติบโตอย่างก้าวกระโดด โดยคาดว่าจะทะลุยอด 2 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2030 จากแรงขับเคลื่อนของอีคอมเมิร์ซและบริการดิจิทัลข้ามพรมแดน ที่สำคัญ การนำระบบหมายเลขประจำตัวธุรกิจที่ไม่ซ้ำกัน (UBIN) มาใช้ ยังช่วยให้ผู้ผลิตไทยได้รับการยอมรับในทุกตลาดอาเซียนได้ในทันที ซึ่งช่วยลดความยุ่งยากด้านเอกสารและเร่งความเร็วในการทำธุรกรรมข้ามพรมแดนได้อย่างมหาศาล ความเชื่อมโยงที่ไร้รอยต่อทั้งหมดนี้ได้ยกระดับประเทศไทยให้ก้าวข้ามการเป็นเพียงแค่ฐานการผลิต สู่การเป็นประตูบานใหญ่ที่เปิดรับและเชื่อมต่อกับตลาดเอเชียแปซิฟิกทั้งภูมิภาคอย่างแท้จริง
CONCLUSION
โครงสร้างพื้นฐานทั่วโลกกำลังก้าวเข้าสู่ยุคแห่งการลงทุนครั้งประวัติศาสตร์ ซึ่งคาดการณ์ว่าจะมีเม็ดเงินสะพัดสูงถึง 106 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2040 โดยทวีปเอเชียเตรียมคว้าเม็ดเงินก้อนนี้ไปได้มากถึงสองในสามเพื่อมุ่งพัฒนาด้านการคมนาคม พลังงาน และเครือข่ายดิจิทัล ประเทศไทยเองก็กำลังก้าวขึ้นมายืนอยู่ ณ ศูนย์กลางของความเปลี่ยนแปลงนี้อย่างเต็มตัว โดยมีโครงการระดับแม่เหล็กอย่าง “แลนด์บริดจ์” (Land Bridge) ระเบียงเศรษฐกิจภาคใต้ มูลค่า 9.97 แสนล้านบาทเป็นแกนหลักสำคัญ อภิมหาโปรเจกต์นี้ครอบคลุมทั้งท่าเรือน้ำลึกสองฝั่งทะเล รถไฟทางคู่ และโครงข่ายท่อส่ง ทรงประสิทธิภาพจนสามารถเป็นเส้นทางลัดทางยุทธศาสตร์สายใหม่แทนช่องแคบมะละกา ซึ่งเตรียมเปิดให้บริการเฟสแรกในปี 2030 ไม่เพียงเท่านั้น กระทรวงคมนาคมยังเตรียมผลักดันโครงการร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชน (PPP) ระดับเมกะโปรเจกต์ใหม่อีก 11 โครงการ มูลค่ารวมกว่า 3.59 แสนล้านบาทในปี 2026 ภาพรวมที่ทรงพลังทั้งหมดนี้คือเครื่องการันตีชั้นดีที่ช่วยสร้างความมั่นใจให้กับผู้นำภาคการผลิตว่า ประเทศไทยคือฐานการลงทุนระยะยาวที่เพียบพร้อมไปด้วยศักยภาพ การเชื่อมต่อ และขีดความสามารถในการแข่งขันที่จะแข็งแกร่งยิ่งขึ้นไปอีกหลายทศวรรษ
Article by: Asst. Prof. Suwan Juntiwasarakij, Ph.D., Senior Editor & MEGA Tech